Konstytucja z niedoborem Qi jest bardzo rozpowszechnionym wzorcem chorobowym. Długotrwały niedobór Qi może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych. Niestety nasz styl życia i dieta są główną przyczyną tego stanu. Ale skoro potrafimy sobie „zaszkodzić”, to także potrafimy odwrócić ten proces. Wystarczy nie robić tego co nam energię odbiera, a organizm powróci do stanu równowagi.  Przyjmowanie różnorodnych suplementów i stosowanie niedostosowanych do konstytucji diet nie jest najlepszym rozwiązaniem na dłuższą metę, bo nie rozwiązuje problemu. Jeżeli myślimy, że spożywanie dużych ilości…  (i tu proszę wstawić swój ulubiony suplement) zastąpi odpowiednią dietę, aktywność fizyczną, sen, wypoczynek to jesteśmy w błędzie.

Bardzo ważne dla wzmocnienia, odbudowania Qi jest:

• spożywanie ciepłych posiłków o regularnych porach – należy dążyć do spożywania trzy razy dziennie ciepłego posiłku,
• spożywać tylko produkty naturalne (nie używamy mikrofali, konserw, mrożonek, żywności konserwowanej chemicznie),
• jemy do 70-80% wielkości żołądka, odchodzimy od stołu w momencie, kiedy jeszcze jesteśmy w stanie coś zjeść,
• starannie przeżuwać pokarm, nie połykać niepogryzionego jedzenia, to osłabia trawienie. Pospieszne jedzenie jest szczególnie nie wskazane,
• stosować dietę neutralną termicznie lub rozgrzewającą (potrawy z piekarnika, gotowane, duszone, szybkowar, wok),
• nie należy jeść po 18-19 godzinie, nie przejadać się wieczorem.

Nasze podstawowe błędy dietetyczne, czyli produkty spożywcze osłabiające Qi:

 

• Jedzenie przetworzone, produkty liofilizowane (zupki w proszku, gotowe sosy).
• Pożywienie surowe zwłaszcza w chłodnych porach roku.
• Napoje zimne i chłodzone, zbyt dużo wody mineralnej, soki z owoców egzotycznych, czarna herbata, zielona herbata, piwo.
• Zimne pożywienie: tofu , nabiał, pszenica, kiełki, surowe warzywa, szpinak i boćwina, glony (chlorella, spirulina itp.), czekolada, lody i smoothies, owoce cytrusowe, ogórki surowe, pomidory, papryka, bakłażan, sałaty zwłaszcza w zimnych porach roku (czyli w Polsce przez 10 miesięcy!).
• Surowe warzywa można spożywać gdy nie występują luźne stolce – dostosować konsumpcję do klimatu – latem można jeść więcej surowych potraw niż zimą.
• Masła orzechowe, rafinowane oleje.
• Witamina C w dużych dawkach.
• Nabiał: zwłaszcza jogurty, twarogi, żółte sery, śmietana, dopuszczalne jedynie masło ghee. Czasami można spożyć jako dodatek do potraw sery twarde typu parmezan oraz sery owcze, kozie, oscypki.
• Cukier i słodycze z cukru rafinowanego.
• Najgorsze połączenie to nabiał z cukrem: jogurty owocowe, serki homogenizowane.
• Dieta kanapkowa. Dieta sałatkowa.

Produkty szczególnie zalecane dla odbudowy Qi:

Zboża: owies, kasza jaglana, kukurydza (może być w postaci kaszki kukurydzianej), ryż, orkisz.

Mięsa: wołowina i mięso przepiórcze, (w formie bulionu, najlepszy z przepiórki ale z kurczaka też wzmacnia Qi, bulion wołowy, gulasze warzywno-mięsne z imbirem lub na winie).

Jajka, zalecane zwłaszcza przepiórcze najlepiej z chowu ekologicznego (nie spożywamy jajek z chowu klatkowego) na miękko lub w formie omletu, jajecznicy. Mięso warto wybrać z chowu zbliżonego do naturalnego.

Ryby, zwłaszcza morskie: łosoś, tuńczyk, makrela (raczej pieczona) a także pstrąg.

Rośliny strączkowe: soczewica, ciecierzyca, czarna fasola, fasola Kidney, bób, groch.

Warzywa: kapusta, dynia, marchew, ziemniaki (nie puree, raczej pieczone), bataty, fenkuł, kukurydza, pasternak, rzepa, rzodkiewki, pietruszka, koperek, szczypiorek, cebula, por, czosnek

Owoce: dojrzałe! słodkie jabłka, morele, daktyle, figa, czereśnia, gruszki, śliwki – kompot, pieczone, musy

Przyprawy: imbir, czosnek, kolendra (w rozsądnych ilościach), koper włoski, kminek, majeranek oraz kardamon, cynamon, anyż gwiazdkowy dodawany do gotowanych kompotów

Suszone owoce i orzechy: orzechy laskowe, czarny sezam, orzechy włoskie, kasztany jadalne, pistacje

Konstytucja z niedoborem Qi jest to bardzo powszechnie spotykany wzorzec w dzisiejszych czasach. Może mieć postać stanu przejściowego (po dużym wysiłku fizycznym lub umysłowym) albo przybrać formę przewlekłą. Do głównych przyczyn zaliczamy:

1. stres, przepracowanie, wyczerpujący tryb życia bez odpowiedniej ilości snu i odpoczynku,
2. spożywanie przetworzonych produktów żywnościowych,
3. nadmiar produktów chłodnych i zimnych w diecie,
4. nieregularne odżywianie się, brak umiaru w jedzeniu i piciu, głodówki,
5. przebycie poważnych chorób, zabiegów chirurgicznych, hospitalizacja, liczne ciąże,
6. siedzący tryb życia lub nadmierna aktywność fizyczna,
7. przyczyny emocjonalne: ciągłe zamartwianie się (zwłaszcza o przyszłość), długotrwały smutek, rozczarowanie i żal.

Czyli kwintesencja stylu życia i sposobu jedzenia w krajach zachodnich.

  Ludzie reprezentujący ten typ konstytucji mogą u siebie zaobserwować następujące objawy:

• Ciągłe zmęczenie lub wyczerpanie (po pracy fizycznej, a także umysłowej, czasami nawet myślenie o pracy jest męczące). Słaby apetyt, senność po posiłkach. Sen, który nie regeneruje (takie osoby budzą się po przespanej nocy zmęczone).
• Problemy trawienne, uczucie pełności, stolec jest luźny, czasami z niestawionymi resztkami pokarmów (mogą również występować zaparcia na tle niedoboru), występowanie nietolerancji pokarmowych.
• Apatia, brak energii, brak radości życia, podatność na infekcje, słaba odporność. Osoby z niedoborem Qi potrzebują więcej czasu, aby powrócić do zdrowia po chorobie. Występuje wrażliwość na zmiany pogody.
• Blada cera, skłonność do zwiększonego pocenia się, język blady, zwykle niskie ciśnienie, awersja do zimna, zimne dłonie.
• Niechęć do działania, awersja do ruchu. Czasami lekkie pokasływanie, skłonność do siniaków, matowa, żółta cera. W skrajnych przypadkach wypadanie włosów, opadanie narządów, popuszczanie moczu podczas śmiechu, kaszlu, ćwiczeń fizycznych.
• Cichy łagodny głos, niechęć do mówienia.
• Osłabienie koncentracji.
• Pogorszenie samopoczucia po aktywności fizycznej, słabo rozwinięta muskulatura, w przypadku kobiet uczucie osłabienia po miesiączce.
• Nieśmiałość, wstydliwość, brak pewności siebie,

Niedobór Qi w połączeniu z Wilgocią można zaobserwować u większości pacjentów po czterdziestce. Ale również spotyka się go u osób młodszych i dzieci.  Obok opisanych dolegliwości trawiennych typowym objawem jest apetyt na słodycze. Szczególnie dzieci, u których występuje niedobór Qi można zaobserwować ogólnie brak zainteresowania jedzeniem ale słodycze chętnie zjedzą. Osobie dotkniętej niedoborem energii brakuje często siły by coś zrobić, podjąć jakieś wyzwanie (np. mają świadomość, że powinny ćwiczyć, więcej się ruszać ale na poziomie fizycznym i psychicznym nie mają na to siły). Nie zawsze jest to objaw lenistwa, takie osoby po prostu nie mają siły żeby coś zmienić, coś zrobić, jest to silniejsze od nich. Osoby z niedoborem Qi mają zwykle słaby układ trawienny, więc ich dieta powinna być lekkostrawna. Składniki takie jak: kawa, herbata, alkohol, papierosy i inne używki mogą dodatkowo wyczerpywać Qi i powinny być wyeliminowane z diety.

Zauważcie, że większość syndromów zaburzeń zdrowia można zaliczyć do wzorca niedoboru Qi, który może być przyczyną pojawienia się poważniejszych wzorców patologii i powinien zostać jak najszybciej usunięty za pomocą zmian w diecie i stylu życia. Powinno określić się przyczyny powstania zaburzenia i je wyeliminować. Jest to najprostsza i najbardziej skuteczna forma dbania o zdrowie i zapobiegania chorobom, czym w medycynie chińskiej zajmuje się Yang Sheng. Zalecenia dietetyczne w celu wzmocnienia Qi opisane są w tym artykule.

Zamieszczony opis wzorca chorobowego absolutnie nie nadaje się do stawiania samodzielnych diagnoz i udzielania terapeutyczny zaleceń. W przypadku zachorowania nie może on zastąpić diagnozy lekarza ani leczenia.

Co to jest konstytucja i co na nią wpływa wiemy już z poprzedniego artykułu, a jakie typy konstytucji możemy zaobserwować? Według Chińskiego Stowarzyszenia Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (CACM) konstytucję ciała można podzielić na dziewięć typów, które zamierzam szczegółowo opisywać:

1. Typ neutralny
2. Typ z niedoborem Qi
3. Typ z niedoborem Yang
4. Typ z niedoborem Yin
5. Typ z zastojem Qi
6. Typ z zastojem Krwi
7. Typ z obecnością Wilgoci-Śluzu
8. Typ z obecnością Wilgotnego Gorąca
9. Typ specjalny

Klasyfikacja do danego typu konstytucji opiera się na ocenie budowy ciała, osobowości, charakterystycznych dolegliwości i problemach zdrowotnych oraz zdolności adaptacji do środowiska zewnętrznego.

W rzeczywistości „czyste” typy konstytucji są rzadko spotykane, można je spotkać u dzieci. W raz z upływającymi latami pojawiają się częściej typy mieszane np.:  jednoczesny niedobór Yin i Wilgoć lub niedobór Qi i zastój Krwi, itp.

Określenie naszej konstytucji najlepiej pozostawić terapeucie, bo w tej dziedzinie wiedzy, jak i w wielu innych, diabeł zazwyczaj tkwi w szczegółach i łatwo o błędną interpretację. 

Budowa naszego ciała nie jest stała i niezmienna, środowisko życia, stan psychiczny, dieta, codzienne aktywności i występujące schorzenia mogą wpłynąć na stan organizmu, a tym samym naszej konstytucji. 

Zawsze możemy popracować nad naszą konstytucją, mamy na nią wpływ!

W przypadku zaburzonych konstytucji możemy wdrożyć działania, takie jak zmiana stylu życia, odżywiania lub aktywności fizycznej, aby powrócić do stanu zdrowia i równowagi.  Jest to najlepsza i najmniej kosztowna profilaktyka chorób, tym w medycynie chińskiej zajmuje się Yang Sheng.

Polecam zapoznanie się z badaniami naukowymi dotyczącymi konstytucji wg medycyny chińskiej:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5471571/

https://translational-medicine.biomedcentral.com/articles/10.1186/1479-5876-12-140

Zawsze staram się szukać elementów łączących naukę zachodnią z założeniami medycyny chińskiej i o to, co znalazłam na temat konstytucji w materiałach dotyczących hodowli zwierząt obowiązujacych na zachodnich uczelniach:  

„Konstytucja zwierzęcia przejawia się w wyglądzie zewnętrznym zwierzęcia i w sposobie jego reagowania na otoczenie. Jest ona miarą jego energii życiowej uwarunkowanej działaniem gruczołów wydzielania wewnętrznego. Jest to właściwość dziedziczna, ale podlegająca wpływom środowiska zewnętrznego, mogąca ulegać zmianom”. 

Jest to identyczne spojrzenie na konstytucję jak medycyny chińskiej, i nawet coś wspomniano o energii życiowej, czyżby chodziło o Qi:).

W praktyce hodowlanej jest cała masa przykładów ukazująca powiązanie budowy ciała z zachowaniem. Na przykład uszlachetnienie wyglądu dobermana spowodowało zmianę jego zachowania. Uszlachetnione psy były pobudliwe i mało wyrównane (nerwowe). W odróżnieniu od tego psy ciężkie (limfatyczne) są powolne, ze skłonnością do lenistwa i ociężałości. Są spokojne i mało pobudliwe.

U zwierząt hodowlanych wyróżnia się co najmniej 4 podstawowe typy konstytucji:  limfatyczną (trawienną), suchą (oddechową), zwięzłą (silną), delikatną, które w opisie są zgodne z charakterystyką typów konstytucji wg medycyny chińskiej.  

Powinniśmy mieć świadomość, że wiedza zdobyta z obserwacji natury jest na Wschodzie i Zachodzie taka sama, bo prawa natury są uniwersalne i ponadczasowe.

 

 

 

Wg Medycyny Chińskiej o doborze diety, która powinna wspierać zdrowie człowieka powinna decydować przede wszystkim konstytucja oraz miejsce zamieszkania. Należy uwzględnić również czynniki związane z wiekiem, z wykonywaną pracą oraz stylem życia. 

Pojęcie konstytucji jest bardzo ważne wg medycyny chińskiej, zwłaszcza w diagnozie klinicznej, a także profilaktyce zdrowia (Yang Sheng).

Konstytucja człowieka określa budowę ciała, jego fizjologię oraz stan psychicznym. Jest ona stosunkowo stabilna, ale może się rozwijać i zmieniać w raz z wiekiem. 

Konstytucja ciała określa to, w jaki sposób żyjemy i zachowujemy się oraz jaka jest nasza wrażliwość na rozwój choroby.

Zależy ona od czynników dziedzicznych, a także tych nabytych, do nich zaliczamy m.in.:

• Środowisko życia. Zamieszkiwanie różnych regionów geograficznych, wpływ określonych czynników  klimatycznych, rodzaj diety, nawyki żywieniowe są podstawowym czynnikiem kształtującym naszą konstytucję. Inną konstytucję (wygląd, emocje, podatność na choroby) mają Eskimosi jedzący przede wszystkim produkty mięsne i żyjący w klimacie mroźnym, a inną mieszkańcy rejonów równikowych spożywający przede wszystkim pokarm roślinny. Są to skrajne przykłady, ale popatrzmy na mieszkańców Europy, porównajmy Skandynawów z  Włochami: inny wygląd i temperament, inna dieta, inny klimat, to wszystko ma wpływ na podatność na określone choroby.
• Płeć. Wiemy, że mężczyźni i kobiety różnią się od siebie anatomią oraz fizjologią. Dodatkowo wg medycyny chińskiej mężczyźni bardziej polegają na Qi (energii witalnej), podczas gdy kobiety bardziej polegają na aspekcie Krwi. Ta różnica jest istotna podczas doboru terapii.
• Wiek. Struktura, funkcja i metabolizm naszego ciała zmienia się wraz z wiekiem i to nie podlega dyskusji.
• Stan psychiczny człowieka wpływa na czynności narządów wewnętrznych, które mogą wpływać na konstytucję ciała. O tym od dawna informuje nas medycyna zachodnia. 

Trzeba pamiętać także o tym, że ludzie zamieszkujący ten sam rejon geograficzny i spożywający podobne produkty również różnią się od siebie. Niektórzy są silni, inni słabi, niektórzy mają tendencję do Gorąca, a niektórzy do Zimna. Niektórzy Gromadzą Wilgoć, a inni reprezentują konstytucję z Suchością. Logiczne jest, że każdy z wymienionych typów konstytucji powinien mieć dobraną indywidualnie dietę i wskazówki dotyczące stylu życia. 

Zalecenia ogólne dotyczące stylu życia dla całej populacji są nieskuteczne, bo nie uwzględniają olbrzymiej ilości zmiennych, które wpływają na stan naszego zdrowia.